Hof van Justitie: geen gendergegevens nodig bij aankoop treinticket

Klacht over Frans treinbedrijf SNCF

De Franse organisatie Mousse dient een klacht in bij de Franse privacywaakhond over de praktijk van spoorwegbedrijf SNCF Connect. Mousse vindt dat SNCF klanten niet mag vragen of ze man of vrouw zijn bij het kopen van een treinkaartje. Volgens Mousse is dit verboden volgens de Europese privacyregels (AVG). De organisatie zegt dat het niet nodig is om een titel te kiezen die bij een genderidentiteit hoort om een treinkaartje te kunnen kopen.

Rechtszaak in Frankrijk

De Franse privacywaakhond wijst de klacht van Mousse af. Mousse is het daar niet mee eens en gaat naar de rechter. Uiteindelijk vraagt de Franse Raad van State, die controleert of wetten en regels goed worden toegepast, advies aan het Europese Hof van Justitie. De Raad wil weten of het vragen naar aanspreektitels, zoals 'De heer' of 'Mevrouw', toegestaan is volgens de AVG.

Hof van Justitie

Het Hof zegt dat bedrijven alleen gegevens mogen verzamelen die nodig zijn. Dit heet gegevensminimalisatie. Dat betekent dat de gegevens iets te maken moeten hebben met het doel. En het moet passend zijn om ze te verzamelen. Bedrijven mogen dus niet om meer informatie vragen dan nodig is om een bepaald doel te bereiken. De genderidenteit kan bijvoorbeeld helpen bij het indelen van nachttreinen. Maar het is niet passend om deze informatie te vragen aan reizigers die alleen overdag reizen.  

Wanneer is het verzamelen van persoonsgegevens toegestaan?

• Als het nodig is om een product of dienst te leveren, bijvoorbeeld zodat u een treinkaartje kunt kopen
• Als het nodig is voor een belangrijk doel van het bedrijf, maar alleen als dit belangrijker is dan de rechten en vrijheden van de klant

Wat is wel en niet noodzakelijk? 
Reclame of andere communicatie aanpassen op basis van iemands genderidentiteit is volgens het Hof niet noodzakelijk om een treinkaartje te verkopen. Het treinbedrijf kan klanten ook aanspreken met algemene, neutrale woorden die niet verwijzen naar gender. Dat is minder ingrijpend en werkt net zo goed.

Daarnaast zegt het Hof dat het verzamelen van gegevens over de titel van klanten (bijvoorbeeld ‘De heer’ of ‘Mevrouw’) niet noodzakelijk is als:

• klanten niet goed geïnformeerd zijn over waarom de gegevens worden verzameld
• de gegevens niet echt nodig zijn voor het doel
• dit kan zorgen voor problemen, zoals discriminatie vanwege genderidentiteit

Het Hof benadrukt dat bedrijven rekening moeten houden met de rechten en vrijheden van klanten. Ze moeten altijd eerst kijken of ze hun doel kunnen bereiken op minder ingrijpende manieren.

Meer weten?

De volledige uitspraak C-394/23 vindt u op de website van InfoCuria (jurisprudentie van het Hof van Justitie) CURIA - Documents (europa.eu).